Op Stap

BELLINGWOLDE

We rijden terug over de Oudeschanskerweg naar Bellingwolde. Veel mensen vinden Bellingwolde één van de mooiste dorpen van Groningen. Hier staan monumentale panden temidden van een prachtig groene, boomrijke omgeving in een streek welke Westerwolde wordt genoemd. De graanboeren lieten op hun erf mooie Engelse slingertuinen met vijvers aanleggen. Ze haalden zelfs stukadoors uit Italië om hun voorhuis te verfraaien. De sfeervolle weg door Bellingwolde meandert over de hoogste delen in het landschap.

Het oude Rechthuis stamt uit 1643 en de Magnuskerk is gebouwd in de 15^e eeuw. In het achterste gedeelte van het herenhuis aan Hoofdweg 161 is streekmuseum De Oude Wolden gevestigd. Dit museum vertelt u het verhaal van de arbeiders en de boeren. U kunt hier ook schilderijen zien van Groninger schilders. Ook de Open Tuin ‘Le Jardin’ (J. Buiskoolweg 7) is de moeite van het bekijken waard. Hier vindt u een kleine collectie bijzondere planten en in de winter worden er diverse workshops gehouden.

Aan de Rhederweg 21 kunt u een zadelmakerijmuseum bezoeken, waar u de geschiedenis van de zadelmakerij vanaf ca. 1900 kunt zien. Hier vindt u een authentieke zadelmakerij, machines, antieke tuigen, een smederij uit 1900, een oude stelwagenmakerij en een schoenmakerij. Voor degene die te paard komen is er een ruime aanbindplaats aanwezig.

In Bellingwolde kunt u o.a. overnachten in een 175 jaar oude herberg, welke destijds gebruikt werd voor doorrit en stalling. De koetsen zijn verdwenen, maar de gemoedelijkheid is nog als vanouds in dit hotel, welke Herberg Bellingwolde genoemd wordt (Hoofdweg 162).

BLIJHAM

We rijden door Bellingwolde heen en gaan naar Blijham, een dorp met veel grote huizen en ruime tuinen. De Hervormde Kerk stamt uit 1872 en de graven die rond de kerk staan dateren uit de 18e eeuw. In Blijham kunt u fietsen huren en wandelen in het Blijhamsterbos, een 24 ha. groot dorpsbos ten oosten van Blijham. Bij Dimorf (Hoofdweg 43) kunt u sieraden en andere leuke artikelen kopen. Hier vindt u tevens een breed assortiment kunstdrukken, beelden en keramiek.

De reis gaat verder naar recreatiepark De Wedderbergen (Molenweg 2), waar u kunt kamperen aan het water. Er zijn allerlei activiteiten te ontplooien in dit gebied, zoals kanoen, varen met een fluisterboot en fietsen (fietshuur is mogelijk). Op de camping zijn bootaanlegplaatsen.

U kunt hier ook prachtig wandelen. Er zijn gemarkeerde routes door het stroomdal van de Westerwoldse Aa, het Oude Bospad, de oerbossen (prachtige wandelbossen) en de hoge esgronden. Ga eens mee met een rondvaart over de Westerwoldse Aa, welke vertrekt vanaf het Paviljoen Weddermeer. Deze rondvaart van ca. 1 uur laat u vergezichten en sfeervolle doorkijkjes in een schitterend en uniek natuurgebied zien.

Het villapark Weddermeer is o.a. geliefd bij karper- en voornvissers. Er is veel karper en voorn uitgezet in het binnenwater en in het grote Weddermeer. Ook heeft u een goede kans om brasem, snoek en zeelt aan de haak te slaan. De karpers kunnen wel 30 pond zijn! Het Weddermeer ligt achter het villapark en heeft een paar leuke zandstranden. Het park bevat woningen met een visvlonder, zodat u vanuit uw eigen tuin een hengeltje uit kunt gooien. Ook kunt u hier een duikcursus volgen en survivaltochten maken. Zelfs een golfbaan met negen holes en een driving range ontbreken niet!

WEDDE

We rijden nu door naar Wedde. Wedde is een oud esdorp, welke in een mooie omgeving ligt met beekdalen, graslanden, singels en Saksische boerderijen. Wedde was van oudsher een strategisch belangrijke plaats, omdat het lag op de handelsroute van de stad Groningen naar het Duitse Lingen en Westfalen.

Aan de Hoofdweg op nr. 7 staat het Huis te Wedde. Deze burcht is bespaard gebleven in de strijd met de eerdergenoemde bisschop van Munster (Bommen Berend). Het Huis bestaat uit twee naast elkaar gelegen vleugels, die door middel van een trapgevel met elkaar verbonden zijn.

In Huis te Wedde werden eeuwenlang rechtzittingen gehouden. De ter dood veroordeelden werden naar de ‘Giezelbaarg’, even buiten Wedde, gebracht, waar ze terechtgesteld werden. Westerwolde kwam dan ook in opstand tegen het bewind wat de familie Addinga voerde, die in de 14^e eeuw in de borg woonde.

In 1828 werd het Huis aangeboden voor de sloop. Dit werd gelukkig verhinderd door een notaris, die het pand voor Euro 3085,- kocht. Hij liet de gevangentoren én een deel van het schathuis afbreken, waardoor er meer ruimte ontstond. De burcht is alleen op afspraak open voor publiek, alhoewel er plannen bestaan om er een toeristische trekpleister van te maken.

In Museum Grootmoeders Keuken (Hoofdweg 10) waant u zich een keuken met een interieur van vervlogen tijden. Koffie malen in een koffiemolen, appelmoes maken door gekookte appels door een zeef te persen, etc. Mocht u per fiets de omgeving van Wedde willen, verkennen, dan kun u een leuke fietstocht ondernemen.

VRIESCHELOO

Vanaf Wedde rijden we een eindje oostwaarts, totdat we in Vriescheloo aankomen. In dit dorp staat de koren- en pelmolen ‘De Korenbloem’ (Wedderweg). Deze molen is in 1895 verplaatst van Scheemda naar Vriescheloo. Oorspronkelijk stamt de molen uit 1803. Vraag de eigenaar maar eens naar de historie van de molen. Hij weet er veel over te vertellen. Naast de molen is een pension gevestigd; het heet Stee & Stoetje. U kunt hier voor een klein prijsje een nachtje logeren.

Een andere leuke eigenaardigheid van Vriescheloo is dat de kerkklok op vrijdag om vijf uur ‘s middags handmatig wordt geluid. Dit gebeurt al sinds mensenheugenis en is het teken dat de werkweek erop zit.

De waterliefhebbers kunnen hier genieten van het Veendiep, een groot recreatiegebied, waar lekker gesurft en gezwommen kan worden.

VLAGTWEDDE

Vanaf Vriescheloo rijden we over Veelerveen naar Vlagtwedde. We rijden daarna over de Wilhelminastraat door Vlagtwedde en komen via Vledderkamp in de Bourtangerstraat uit.

In het Barlager en Metbroekbos kunt u leuk wandelen. Een aanrader in Vlagtwedde is een bezoekje aan World Wide Ostrich, één van de grootste struisvogelboerdeijen in Europa. Wist u dat een struisvogel 2 meter groot kan worden en een gewicht kan bereiken van 100 kilo? En wist u dat ze hun nek tot 3x de normale dikte kunnen opblazen?

Een leuke plek om te overnachten is Herberg Van Bommelhoeve, wat net buiten Vlagtwedde aan een onverharde weg ligt. Deze herberg was vroeger het vakantieverblijf van de nonnetjes van Winschoten. De Herberg heeft een bloeiende tuin en een groot terras, waar u heerlijk kunt vertoeven. Mocht u binnen willen zitten, dan kunt u plaatsnemen in de gelagkamer, waar een houtkachel staat. Ook in de grote serre aan de achterkant van de boerderij kunt u lekker zitten. Voor het diner moet u ook bij de Van Bommelhoeve zijn. Heerlijke mosterdsoep, struisvogelbiefstuk en nijlbaarsfilet kunt u hier eten. En dat alles in een gemoedelijke herbergsfeer.

In de zomermaanden wordt er in Vlagtwedde de ‘Week der Besten’ georganiseerd. In deze week worden er verschillende recordpogingen gedaan om een plaatsje in het Guiness Book of Records te krijgen. Verder komen er diverse artiesten naar Vlagtwedde en worden er verscheidene evenementen georganiseerd, zoals bijvoorbeeld de Vlagtwedder TT. Ook de Highland Games zijn een attractie. Tijdens deze wedstrijden meten enkele mannetjesputters hun krachten.

BOURTANGE

In Vlagtwedde gaan we linksaf naar Bourtange, het aloude vestingstadje. Dit stadje heeft de vorm van een vijfpuntige ster. U mag het eigenlijk niet overslaan bij een bezoek aan Oost-Groningen. In 1580 gaf Willem van Oranje de opdracht om een schans met vijf bastions aan te leggen op een plek waar zich alleen een zandpad (tange) bevond, welke door het moeras liep. Deze tange was aangelegd door boeren. Het was dus een boerentange. De aangelegde schans werd in de 17^e eeuw verder versterkt door een dubbele gracht. In september 1665 stond Bommen Berend, de roemruchte vechtersbaas, voor de vesting met kwade bedoelingen. Hij was echter kansloos, de vesting was onneembaar. De Fransen hadden 30 jaar later meer succes bij de bestorming van de vesting, door de toegenomen vuurkracht van de peletons en het uitgedroogde moeras.

Het dorp is bekend om de veldslagen die regelmatig in de zomer worden nagespeeld: er wordt straattoneel opgevoerd en er marcheert een exercitiepeleton door de kleine straatjes. Dit exercitiepeloton bestaat uit 23 mannen (spiesdragers) en 14 vrouwen (marketensters). Zij vuren elke zondagmiddag van april tot en met september los kruit af met een antiek kanon. Het gezelschap marcheert in historisch kostuum naar één van de bastions en schiet daar met een forse dreun het kruit af. Indien u als particulier in Bourtange een knalfeest wilt organiseren (en dan bedoelen we dit letterlijk), dan kunt u een afvaardiging van het Bourtanger Exercitiepeleton inhuren om voor u de schoten te lossen. Voor buiten Bourtange is voor het afschieten van een losse flodder een vergunning nodig. Het peleton beschikt over een reiskanon, welke op een originele vestingaffuit achter de auto vervoerd kan worden.

U loopt via een ophaalbrug over de gracht door de poort. Binnen de wallen vindt u een schilderachtig vijfhoekig marktplein met 14 oude lindebomen van 300 jaar oud. Het plein heeft veel 17^e eeuwse geveltjes en veel kleine leuke musea. In de zomer wordt het marktplein omgetoverd tot een groot terras. Op dit plein staat een paard, een martelvoertuig uit vroeger tijden. Dit paard heeft een messcherpe rug. Als een soldaat van het garnizoen zich had misdragen, moest hij gaan zitten op het paard. Hij kreeg gewichten aan zijn benen. Al met al niet fijn.

Vanaf het pleintje lopen schilderachtige straatjes van zwerfkeien en klinkers naar de bastions. U vindt hier officiershuizen, barakken voor de soldaten, een suikerwit kerkje, een pikzwarte molen, een kruitmagazijn en een synagoge. Velen denken dat Bourtange een museumdorp is, maar niets is minder waar. Nadat de toeristen het dorp na 17.00 uur verlaten hebben, zitten de bewoners van de popperige huisjes net als vele anderen 's avonds gewoon lekker voor de buis.

Boven het water van de vestinggracht aan het eind van twee zware steigers zijn twee secreten aangebracht. Dit zijn vestingtoiletten, welke bestaan uit een balk met daaronder een ijzeren rooster, welke boven het donkere grachtenwater hangt. Deze vestingtoiletten zijn niet meer in gebruik en het is natuurlijk niet passend om het toch even te proberen. De toiletten zijn gerestaureerd om deze folklore voor het nageslacht te bewaren.

Rond de bastion zijn mooie wandelingen te maken, die aangegeven zijn d.m.v. gekleurde markeringen. U ziet hier vele zeldzame planten in bloei staan. De vegetatie bij de schansen bestaat o.a. uit de zeldzame soorten als Zwolse anjer, verfbrem en blauwe knoop. Tevens ziet u hier konikpaarden, vleeskoeien, reeën, watervogels, ijsvogels, kleine en grote bonte spechten, buizerds, veldleeuwerikken en goudvinken. In de buurt van de schans zien we een paar verweerde, oude grensstenen; we zijn hier immers vlakbij de grens van Duitsland.

In Kaarsenmakerij De Sellinghoeve (Kruitstraat 2) kunt u zelf kaarsen maken en kleuren. In Bourtange kunt u ook heerlijk eten. Wat denkt u van lamsbout in het hooi, welk gerecht hier Hannekemaaier genoemd wordt. Voor dit gerecht kunt u terecht in Herberg “De Staakenborgh”.

U kunt overnachten in diverse hotels en op campings. Dichtbij de vesting vindt u bijvoorbeeld Gasterij Albertha Hoeve. Dit is een boerderij die omgebouwd is tot vakantieverblijf met logies en ontbijt, een mini-camping en een theeschenkerij.

SELLINGEN

We rijden verder zuidwestwaarts via de Boerweg en komen weldra aan in Sellingen, welk dorp ook wel "de parel van Westerwolde" genoemd wordt. Het is erg leuk om hier een paar dagen door te brengen en te genieten van de mooie wandelingen en fietstochten.Veel mensen weten niet dat dit gebied in Oost-Groningen zo mooi is met z’n licht glooiende es- en beekdalgronden, uitgestrekte bossen, heidevelden en vennen. Het riviertje de Ruiten-A loopt kronkelend door het landschap. Loop eens over het smalle pad langs de Ruiten A; het is hier heerlijk rustig en u bent middenin de natuur: bossages, water, wuivend gras, een lust voor het oog. U kunt in Sellingen overnachten op diverse campings en hotels.

In Sellingen heeft ooit de goedaardige heks Hasje gewoond. De Hasseberg is naar haar genoemd. Hasje is zelf verhuisd naar Duitsland; op de Hasseberg schijnt echter nog familie van haar te wonen. Als je geluk hebt, zie je 's nachts een vuurtje opgloeien, waaraan de heksenfamilie zich warmt!

Het buurtschap Ter Borg is één van de mooiste punten van de gemeente en heeft twee gerestaureerde boerderijen op de monumentenlijst. Het ligt aan een oude meander van de Ruiten A. Dit is een mooi landschap met bos, heide, brede zandpaden, smalle wildpaadjes, moeras, een verscholen ven, kleine huisjes en bescheiden boerderijtjes. Ter Borg bestond vroeger grotendeels uit heidevelden, omdat de grond er te arm was voor landbouw. In de jaren '30 van de 20ste eeuw werden er naaldbomen geplant voor de productie van hout. In de jaren '70 van de 20ste eeuw heeft Staatsbosbeheer het gebied aangewezen als natuurgebied. Het is nu het gebied van de geelgors, boomleeuwerik en de appelvink. Verder vindt u hier de bochtige smele, het pijpestrootje en veel dop-, kraai- en struikheide, evenals het heideblauwtje, libellen en andere juffers.

TER APEL

Via de Sellingerstraat rijden we naar Ter Apel, waar we een bezoek brengen aan Het Klooster (Boslaan 3). Het Klooster staat op het landgoed ‘Apell’. Dit landgoed werd in 1464 overgedragen aan de Orde van het Heilig Kruis. Een voorwaarde was dat op het landgoed een klooster zou worden gebouwd.

Het klooster heeft door de jaren heen veel te lijden gehad. In de jaren 30 is het echter gerestaureerd en is het een museum geworden. In dit museum ziet u een preekstoel, gebrandschilderde ramen en veel kerkelijke kunst. Er bevindt zich ook een collectie 19^e eeuwse meubelen en mooie geborduurde kleding van priesters. De kruidentuin in het binnenhof van het klooster herbergt zo'n 100 soorten inheemse kruiden. Naast het klooster kunt u in het Boschhuis onder het genot van een hapje of drankje bijkomen van alle indrukken. Vanaf het terras van dit restaurant heeft u een prachtig uitzicht op het monumentale klooster. Achter het klooster kunt u diverse wandelingen maken in het prachtige bos.

Het Joodse kerkhof van Ter Apel is ongeveer 5 minuten lopen van het klooster. Ongeveer 200 jaar geleden kwamen veel Joden naar dit gebied. De Tweede Wereldoorlog maakte echter een einde aan het Jodendom in Ter Apel. Op veel grafstenen op het kerkhof staat op de voorkant de tekst in het Hebreeuws en op de achterkant in het Nederlands. Op elk graf ligt een kiezelsteen: dit is een eerbetoon aan de overledene.

Ter Apel is rijk aan bossen, zoals het Meebos, Roelagerbos, Tempelbos en de wandelbossen Vossenberg en Middelbroek. In alle bossen treft u zeldzame planten aan als steenbraam, zevenster, lelietjes van dalen, koningsvaren en handekenskruid, en dieren als marters, buizerds, kerkuilen en diverse reigerkolonies. In de Ter Apeler Bossen staan veel oude bomen met een rijke onderbegroeiing, waarin omgevallen boomstammen blijven liggen. Af en toe komt u een open veldje tegen met verwilderde akkers en kleurige bloemen. De bossen zijn voorzien van wandel- en fietspaden. Er zijn in Ter Apel genoeg verblijfsmogelijkheden en u kunt er fietsen huren.

Waarschijnlijk heeft u wel eens gehoord van Moekesgat in Ter Apel en heeft u zich verbaasd over de naam van dit zwembad annex campingterrein. Naast het zwembad heeft eens ene heer Moeke gewoond, naar wie de afgraving voor zijn deur werd genoemd. De verklaring van deze naam heeft dus een nettere oorsprong dan velen van ons zouden denken. In het zwembad van Moekesgat wordt jaarlijks het grootste tweedaagse waterpolo-evenement in de wereld gehouden, waaraan zo'n 120 teams deelnemen.

Voor de kleinsten heeft Ter Apel ook genoeg te bieden. In Wonderwereld kijken ze hun ogen uit! Ga maar eens mee in de Drakengrot of de Rattenkelder. Er is ook een heus kasteel, een verhalenverteller en een winkeltje dat Merlijn heet.

TER APELKANAAL

In Ter Apelkanaal kunt u forellen vissen in de visvijver van De Slegge (Schaalbergerweg 9). U mag hier zoveel vissen vangen als u wilt. Er zijn hengels en aas te huur, en u zult een prima verblijf hebben in het Finse gebouw en op de terrassen. Deze forellenvisserij ligt in een mooi gebied aan de rand van Westerwolde; het is een lekkere stek voor een ontspannende en sportieve bezigheid als vissen.

STADSKANAAL

Vanuit Ter Apelkanaal komen we in een heel ander gebied terecht, namelijk in het kanaalgebied van de veenkoloniën. We rijden kilometers langs het kanaal, door Musselkanaal (waar u kunt overnachten in diverse hotels en fietsen kunt huren), naar Stadskanaal.

In 1765 werd in de Stad Groningen het besluit genomen dat de woeste gronden in het zuidoosten van de provincie ontgonnen moesten worden. Om dit te bereiken diende er een kanaal gegraven te worden, welke het Stadskanaal ging heten. De mensen gingen langs het kanaal wonen en deze nieuwe nederzetting werd ook Stadskanaal genoemd. Momenteel is het kanaal belangrijk voor de pleziervaart tussen de Friese Meren en het Duitse Emslandgebied.

Ten oosten van het langgerekte dorp is een groot recreatieterrein aangelegd: het Pagedal. Hier vindt u o.a. een bospark, een zwem- en surfvijver, een strand en een bijen- en kruidentuin. Om het Stadskanaal echt te verkennen is het leuk om een tochtje te maken met de nagebouwde Groninger Snikke. Met deze trekschuit vaart u door kanalen en sluizen. Hij gaat iets harder dan de trekschuit, maar het is nog net zo gezellig als vroeger. Mocht u besluiten een tochtje te maken met deze snikke, dan kunt u eventueel met de museumtrein terug.

De STAR is (met 26 km) de langste museumspoorlijn van Nederland. STAR betekent Stadskanaal-Ter Apel-Rijksgrens en loopt van Stadskanaal naar Musselkanaal en Veendam. Piepend en krakend rijden de stoomlocomotieven Emma en Anna over de rails. Deze trein doet de stations van Stadskanaal, Veendam, Wildervank en Musselkanaal aan.

Verder kunt u in Stadskanaal museum Musica bezoeken (Scheepswerfkade 34-35), welke gevestigd is in het voormalige kerkje “Bethel”. In dit museum ziet u een verzameling draaiorgels, oude radio’s, harmonica’s, speeldozen, en nog veel meer.

Tevens kunt u een bezoekje brengen aan het Streekhistorisch Museum (Ceresstraat 2) welke gevestigd is in de karakteristieke villa Huize Ter Marse, naast de opvallende watertoren. In dit museum ziet u de houten scheppen van de wijkgravers, die op hun blote voeten de kanalen groeven voor de afwatering. Het kanaal werd vroeger druk bevaren door schippers. De wachttijden bij de bruggen waren lang en om de tijd te doden gingen de schippers boodschappen doen en een borreltje drinken. Bij de sluizen en bruggen ontstonden daardoor kruidenierswinkeltjes, waarvan er in dit museum één nagebootst is. In de bibliotheek kunt u snuffelen in regionale dagbladen die vanaf het jaar 1778 bewaard zijn!

De watertoren van Stadskanaal kan beklommen worden. Misschien een mooie uitdaging om het eens een keer te proberen. U kunt van bijna 43 meter hoogte genieten van een prachtig uitzicht over de Veenkoloniën. Het museum en de watertoren zijn gevestigd bij de ‘knik’ in het stadskanaal. Deze knik is ontstaan door een ruzie tussen de provincie Groningen en Drenthe. Er werd toen besloten dat het Klooster van Ter Apel niet bij Drenthe maar bij Groningen hoorde. Tegelijkertijd werd bepaald dat het kanaal in zuidelijke richting verlegd moest worden: vandaar de bocht.

Wist u dat in Stadskanaal het WK 'bommetje springen' gehouden wordt? Tijdens dit kampioenschap wordt er niet alleen gelet op de hardste plons in het water, waarbij het water zo hoog mogelijk op moet spatten. Er wordt ook gekeken naar de uitvoering en de originaliteit. De hoogte van het opspattende water wordt afgemeten aan een rij vlaggetjes op de achtergrond.

ONSTWEDDE

Vanaf Stadskanaal rijden we naar Onstwedde. In Onstwedde kunt u in ideeëntuin Felsoval (Vledderhuizen 7) genieten van de natuur. Dit is een leuke plek om ideeën op te doen voor de tuin. De naam van de tuin is gebaseerd op de vondst van een Felsovalbijl in 1991.

Aan de Boslaan 3a is het Radio & Speelgoedmuseum gevestigd, waarin u een verzameling van oude radio’s en kinderspeelgoed kunt bekijken. Hier staat onder andere een radio met een pannenkoekluidspreker, die dienst heeft gedaan in de keuken van Paleis Soestdijk! In het Slaait’nhoes (Den Horn 5) kunt u demonstraties bijwonen van zandstrooien, spinnen en klompenmaken.

NIEUWE PEKELA

Vanaf Onstwedde rijden we naar Nieuwe Pekela. Het is reeds meer dan 400 jaar geleden dat er op grote schaal begonnen werd met de exploitatie van de veengronden langs het riviertje de Pekel A. Dat was het begin van de grootschalige vervening van de Veenkoloniën. Met durf en doorzettingsvermogen is een leeg gebied door mensenhanden ontgonnen, waardoor er een uniek landschap is ontstaan.

In Nieuwe Pekela staat molen ‘De Zwaluw’ en vindt op de 2^e zaterdag in juni de ‘Schutsemarkt’ plaats, welke tienduizenden bezoekers trekt. Breng eens een bezoekje aan museum Het Kapiteinshuis. Dit is een bewaard gebleven originele kapiteinswoning. Het werd gebouwd in 1799 voor Kornelis Boon, de schipper van de ‘Vrouw Jantje’. Deze woning heeft een verspringende voorgevel, waardoor men vanuit de woonkamer een goed uitzicht heeft op het kanaal.

In de tuin van de familie Broekema, welke De Lanteerne, wordt genoemd (Ds. S. Tjadenstraat C23), veranderen de prachtige watervallen in de winter in prachtige ijssculpturen. Naast deze prachtige watervallen ziet u veel oude gereedschappen in de tuin. In het tuinhuis kan koffie of thee gedronken worden.

Surfen, zwemmen en wandelen kunt u in recreatiegebied Heeresveld.

OUDE PELEKA

In Oude Pekela vindt u molen ‘De Onrust’. Op de 2^e zaterdag in september vindt in Oude Pekela de OPA-markt plaats.

Het Pekelder Hoofddiep is de levensader van het dorp en is een onderdeel van de route voor de vaarrecreatie. De voetpaden langs het diep herinneren aan de jaagpaden van vroeger; het is leuk wandelen over deze paden. U krijgt een idee van het rijke verleden van dit dorp, wat door middel van beelden en maquettes duidelijk wordt gemaakt.

Niets doet vermoeden dat in het pand aan de Troelstralaan nr. 12 een enorme verzameling zeepkisten, zeeppoeders, wasstampers, wasborden, wasmachines, mangels, wringers en kachelbouten is opgesteld. Museum 't Wasch Huuske is ontstaan door een uit de hand gelopen hobby van het verzamelen van oude wasmachines. In ’t Wasch Huuske kunt u de geschiedenis van wassen en strijken in de periode van 1870 tot aan 1950 volgen aan de hand van de uitgestalde voorwerpen. De wasmachines die hier staan doen het allemaal! De eigenaar heeft ze stuk voor stuk opgeknapt. Leuk om eens te gaan kijken.

Buiten de kom van Oude Pekela licht appartementen- en vakantiehoeve Oase. U kunt overnachten in de Oldambster boerderij of op de naastgelegen camping. Koffie en thee kunt u drinken op de twee terrassen in de kijktuin. In Oude Pekela kunt u ook wandelen, zwemmen en vissen in het Pekelder- en het Emergobos. U kunt kanoën, waterfietsen, huifboten en motorboten huren en het is mogelijk om fietsen te huren. In sportcentrum Atlantis is een overdekt zwemparadijs met bowlingbanen, sauna, zonnebank en restaurant gevestigd. Er zijn genoeg overnachtingadressen aanwezig.

WINSCHOTEN

We komen aan in Winschoten. De blikvangers van Winschoten zijn de drie molens aan de Nassaustraat. Eén van de drie molens is de Molenberg, welke zich in het centrum van Winschoten bevindt. De molen is gebouwd in 1854 en was bedoeld voor het malen van graan. Deze molen heeft een soort jaloezieën aan de wieken.

De Romano-gotische kerk van Winschoten stamt uit 1270 en heeft een koor met 22 gebrandschilderde ramen en 15 olieverfschilderijen met bijbelse motieven. Tegen de koorwanden staan grafzerken uit de 17^e en 18^e eeuw. De toren van de Hervormde Kerk is 41 meter hoog. In het carillon hangen klokken uit de klokkengieterij van Heiligerlee. In de toren is een tentoonstelling ingericht over Winschoten.

U kunt in Winschoten leuk winkelen in de sfeervolle binnenstad met gezellige winkelstraten. Elke zaterdag wordt er op de markt rondom de oude kerk een gezellige warenmarkt gehouden. In de Nacht van Winschoten kunt u zelfs 's nachts ronddwalen over een gezellige braderie, met allerlei andere evenementen. U kunt in Winschoten ook een theater of een bioscoop bezoeken en lekker eten.

Verder is het prachtig wandelen in het Rosarium (Mr. D.U. Stikkerlaan), een grote rozentuin met 320 rozensoorten (mooie kleuren en heerlijke geuren). Elk perk geeft informatie over de naam en de kweker van de rozensoort, zodat u meteen een keuze kunt maken voor uw eigen tuin. Er zijn loofgangen van smeedijzer die met klimrozen begroeid zijn en in de vijver staat een fontein die het water 16 meter omhoog spuit. In de lente bloeien er in dit park ook honderden rododendrons. In het Rozenpaviljoen kunt u in rozengeur en maneschijn genieten van rozengebak en een rozenmenu met echte rozenwijn.

Het “Noordelijk Busmuseum” (P. Van Dijkstraat 5) geeft een overzicht van het personenvervoer in Noord-Nederland d.m.v. oude streekbussen en andere voorwerpen. In dit museum staan 25 autobussen opgesteld, waarvan de oudste dateert uit 1936. Het is dus niet vreemd dat er in dit museum een geur van olie, rubber en diesel hangt. Hier wordt namelijk gesleuteld! Het museum is dus garage en tentoonstellingsplaats tegelijk. Het museum bevat ook veel verschillende foto’s, uniformen en vervoerskaartjes. Het is destijds opgericht voor het bewaren, documenteren en rijklaar houden van Noord-Nederlandse autobussen.

In het ‘Museum Stoomgemaal’ in het Winschoter Oostereinde staat een stoommachine uit 1895. Dit gemaal zorgde ervoor dat de Groningers droge voeten hielden. Duizenden liters water zijn vroeger veilig naar de zee geloosd. Waar het water vroeger volop in beweging was, heerst nu een opmerkelijke rust.

Het werd in de machinekamer altijd lekker warm als het gemaal in werking was. Het gezin van de machinist beschouwde de machinekamer als een verlengstuk van de woonkamer en droogde er de was en ging er in de tobbe! Ook droogden ze er tegen betaling groente en fruit op de stoomketel.

HEILIGERLEE

Van Winschoten rijden we naar Heiligerlee, welk dorp bekend is geworden van de geschiedenisboekjes. In 1568 won hier namelijk het leger van Graaf Lodewijk van Nassau de veldslag van het Spaanse leger, waarbij de jongere broer van Lodewijk sneuvelde. Dit was Graaf Adolf, waarvan er een standbeeld staat in het park langs de Provinciale Weg.

In het museum ‘Slag bij Heiligerlee’ (Provinciale Weg 55) kunt u de spanning van de oorlog voelen als u in de tijdmachine stapt. Deze tijdmachine brengt u terug naar de 16^e eeuw, waarbij het lijkt of u zelf in de gebeurtenissen verzeild bent geraakt!

Het toegangskaartje van het museum over de veldslag is ook geldig voor het Klokkengieterijmuseum aan de overkant van de straat. Dit museum demonstreert het ontstaan van de klok op een moderne en levendige manier, door middel van gietdemonstraties en een carillonconcert.

WESTERLEE

We rijden over de Halteweg naar Tranendal, een 19^e eeuws gehucht waar vroeger voornamelijk arbeiders en keuterboeren woonden. Pas in de tweede helft van de 19^e eeuw werd het een nederzetting. Het dorp Westerlee ligt tezamen met Scheemda en Heiligerlee op een zandrug (lee), wat wel het Schiereiland van Winschoten genoemd wordt.

De kerk van dit dorp is gebouwd in 1776. Boven de kerkdeur ziet u het beeldje van St. Joris met de draak. Het schijnt dat St. Joris eens Westerlee van een draak bevrijd heeft, die zich in het veen ophield. De grond van Westerlee levert zout, welke door boortorens omhoog wordt gehaald en via een pijpleiding naar de sodafabrieken in Delfzijl wordt vervoerd.

In Westerlee kunt u wandelen in het Emergobos. Aan de Hoofdweg nr. 108 kunt u een Engelse landschapstuin met een galerie, tuindecoraties en theeschenkerij bezoeken. In deze bezoektuin, die "Het Zonneleen" wordt genoemd, ziet u romantische borders rond een woning uit 1897. In de tuin of op het terras kunt u na de wandeling genieten van een kopje koffie of thee met gebak. In het tuinhuis is een tentoonstelling te zien van (amateur) kunstenaars met werken die allemaal een link met de natuur hebben. In het bijbehorende winkeltje kunt u leuke cadeautjes kopen, zoals T-shirts met bloemenprints, serviesgoed, tuinlantaarns, etc. ’t Winkeltje van deze tuin heeft zelfs een geurlijn (anti-allergisch en puur natuur!).

MEEDEN

Het volgende dorp dat we aandoen is Meeden. In dit dorp staan grote boerderijen, gebouwd volgens de regels van het neoclassicisme, eclecticisme, art nouveau en Amsterdamse school. De eerdere geslachten van de bewoners van deze boerderijen liggen begraven op een mooi kerkhof die rond de laatgotische 15e eeuwse vrijstaande toren en kerk ligt. Hier staan rijk geornamenteerde grafzerken veelal met familiewapens en teksten.

Bij Hereweg 346 is het prima vertoeven. Hier is Tuingoed Foltz gevestigd, een honderd jaar oude boerderij op een historische locatie, met een kwekerij en voorbeeldtuinen. De geurgeraniums in deze tuin zien er prachtig uit, maar vallen ook op door hun geur: ze zijn er van pepermunt tot ananas en van roos tot nootmuskaat. Bij Foltz vindt u ook een collectie oude ornamenten, potten en kuipen.

Iets verderop kunt u een kijkje nemen op het erf van Hereweg 324. In de oude wagenschuur van deze boerderij kunt u in het boerenwinkeltje vele producten kopen, welke vers van het erf komen.

Aan de Hereweg 216 treft u een mooie boerderij aan met een prachtige landschapstuin. Hier woont de familie Joling, waarbij u terecht kunt voor tuinheesters, hanging baskets, terrasbakken en allerlei andere spullen voor in de tuin. Tussen Sinterklaas en Kerst verkoopt de familie Joling kerstbomen en kunnen er leuke spullen worden gekocht in de kerstwinkel. In de monumentale boerderij uit 1835 heeft de schrijver Multatuli (van de Max Havelaar) een aantal keren gelogeerd.

Heeft u wel eens in een bedstee geslapen in een echte Groninger boerderij? In de vakantieboerderij van de familie Kamphuis (Hereweg 118) is dit mogelijk. De vakantieboerderij heeft een Engelse landschapstuin naar het oorspronkelijke ontwerp van tuinarchitect Vroom.

Aan Hereweg 16 en 18 kunnen we de activiteiten bekijken welke Annet Gaaikema ontplooit. Zij is niet alleen beeldend kunstenaar en galeriehoudster, ze heeft ook een klein winkeltje met oude boeken, curiosa en glas. Daarnaast heeft ze het huis opengesteld voor bed & breakfast, zodat u gezellig een nachtje kunt blijven.

MUNTENDAM

Muntendam kwam in 1637 uit haar isolement toen het Muntendammerdiep werd gegraven. Tot die tijd heeft het dorp geïsoleerd gelegen tussen de Dollard en de veenmoerassen. De bevolking bestond destijds veelal uit venters. Deze venters werden "kiepkerels" genoemd, vanwege de "kiep", een houten winkeltje welke ze op hun rug droegen. Ze verkochten bezems en boenders vanuit de kiep. Er woonden in Muntendam ook veel scheepsjagers die met hun paard de schepen door de diepen en kanalen trokken. Als ze te arm waren om een paard te onderhouden, trokken ze samen met hun vrouw het schip door het water. Muntendam is ook ooit een bloeiend centrum geweest voor de handel in sinaasappels en bokking. Wie had dat ooit gedacht?

In Muntendam is op duurzame wijze een prachtige Heemtuin (Nieuweweg 127) aangelegd. De heemtuin is een natuurtuin van 10 ha. met vennen, heide, bos en inheemse wilde planten. Het bezoekerscentrum is op ecologische wijze gebouwd. Strolemen muren isoleren het gebouw, dat voor een gedeelte bestaat uit hergebruikt baksteen. De toiletten worden gespoeld met regenwater, op het dak groeien vetplanten en er wordt energie opgewekt door middel van zonnepanelen. Voor de verwarming wordt een broeihoop gebruikt.

In de heemtuin kunt u een flink stuk wandelen. Op wat kwetterende vogeltjes en zoemende bijen na is het hier heerlijk rustig. De tuin bestaat uit bos, vijvers, heide, moeras en er is een kruidentuin met tenminste 125 soorten kruiden, een bijenstal en een natuurontwikkelingsgebied met een vleermuizenmuur, vennen en een stuifduinlandschap. Er groeien meer dan 300 planten, waaronder orchideeën, zonnedauw en moeraswolfsklauw. Naast de heemtuin is een boomgaard met zeldzame hoogstamfruitboomrassen.

In het restaurant van de Heemtuin kunt u smullen van streekproducten met ingrediënten uit eigen tuin, die op biologische wijze geteeld zijn. U kunt kiezen uit hartige taarten, maaltijdsalades, biologische worst, en er is zelfs groentekardoen te verkrijgen: een inlandse artisjok die slechts beperkt leverbaar is. Een zeldzaam hapje, dus.

Voor keramische schalen, vazen, objecten, dozen, wandreliëfs en kamerschermen moet u naar de prachtige expositieruimte van Loes Koster. Deze keramisch vormgeefster exposeert eigen werk en werk van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Op een videoband kunt u zien hoe de kunstwerken tot stand komen. Het is ook leuk om een kijkje in de landschapstuin te nemen, waar sculpturen en tuinbeelden staan. Bij Aardewerk En Zo (Het Loeg 39) kunt u onder andere echt Groninger Aardwerk kopen.

De Ruitershorn is een groot park met bos, dierenweiden, wandelpaden en een zwemvijver. Heerlijk om uit te waaien.

VEENDAM

We rijden nu terug naar Veendam. Veendam is tot bloei gekomen door de vervening en de scheepvaart. Het dorp had al verharde wegen en pleinen op het moment dat omliggende dorpen nog modderpaden hadden.

Veendam wordt momenteel wel Parkstad genoemd, omdat de vele bomen, parken en plantsoenen de plaats een groen aanzicht geven. In Veendam kunt u het Veenkoloniaal Museum (Winkler Prinsstraat 5) bezoeken, waar u meer te weten kunt komen over het koloniale verleden van deze plaats. Het pand waarin dit museum gevestigd is, is prachtig ingericht in de sfeer van de oude veenkoloniën.

In het verzamelmuseum (Beneden Oosterdiep 60) kunt u wisselende tentoonstellingen zien van particuliere verzamelingen van bepaalde gebruiksvoorwerpen. Te denken valt aan verzamelingen van mijnlampen, stofzuigers, whiskykannen, scheergerei, soepopscheplepels, vingerhoeden, telefoontoestellen, etc. Particulieren krijgen in dit museum de mogelijkheid om hun verzameling uit te stallen. Ook kunt u hier uw eigen verzameling laten taxeren.

In natuurgebied Borgerswold zijn verschillende leefmilieus aangelegd waarin zeldzame dier- en plantensoorten voorkomen. U kunt ook recreëren aan de plas van het Borgerswold, een dagrecreatieterrein van 480 ha. met visvijver, strand, zwemvijver, kinderboerderij, manege, tennisbanen en een midgetgolfbaan. Het is hier fijn picknicken, roeien, fietsen en wandelen. In dit natuurgebied kunt u overnachten in één van de drie blokhutten van de Borgerswoldhoeve, een Veenkoloniale boerderij in het park.

Aan de Jan Salwaweg 2 bevindt zich het subtropisch zwem- en recreatiebad Tropiqua, met waterkanon, massagestralen, midwaterkreek, glijbaan, terrassen, binnen- en buitenbad.

Mocht u langer dan één dag in Veendam verblijven, dan zou u een verblijf in Hotel Parkzicht kunnen overwegen. Dit is een gerieflijk familiehotel met een gastvrije sfeer, waar u tevens draadloos kunt internetten vanuit alle kamers en het restaurant.

WILDERVANK

Wildervank is een dorp met lintbebouwing langs het kanaal en heeft weer helemaal zijn eigen charme. In Wildervank kunt u een bezoekje brengen aan kaasboerderij De Veenkoloniën (Landbouwstraat 35). Tevens is het leuk eens een kijkje te nemen bij het Porselein Dierenpark. In dit curieuze miniatuurdierenpark (Landbouwstraat 27) bevinden zich porseleinen dieren van ca. 1 cm tot ca. 10 cm groot. De porseleinen beeldjes zijn afkomstig uit de hele wereld.

EN NU TERUG NAAR GRONINGEN...

Bij Wildervank eindigt de rondrit door de provincie Groningen. Wilt u terug naar Groningen dan neemt u de N 385 (de Kielsterachterweg) richting Hoogezand. In Hoogezand neemt u de snelweg naar Groningen. Bent u van plan om naar het zuiden te reizen, dan kunt u beter de N 33 richting Assen nemen.

We hopen dat u genoten heeft van deze reis en zien uw aanvullingen en tips graag tegemoet!

Groningen - Zoutkamp

Home