Op Stap

Ca. 20 km fietsen en 7 km wandelen (wandeltocht en fietstocht kunnen ook afzonderlijk gedaan worden)

Het is aan te raden om bij deze fiets- en wandeltocht de "kaart voor vakantie en vrije tijd no. 1" van de ANWB/Falk te gebruiken, of een andere gedetailleerde kaart van de omgeving.

Deze gecombineerde fiets- en wandeltocht begint op de parkeerplaats achter Molen De Lelie in Eenrum, nabij Abraham's Mosterdmuseum, Kaarsenmakerij Wilhelmus en Sara's Pannenkoeken. Komend van de parkeerplaats gaan we linksaf. Bij de Havenstraat gaan we rechtsaf. We fietsen langs het haventje van Eenrum. We blijven over het fietspad fietsen, eerst langs het water en daarna langs de Aagstweg. We komen uit op de Mernaweg in Wehe den Hoorn, alwaar we linksaf gaan richting Mensingeweer.

Bij de "Abel Stoksterbrug" waar de Mernaweg en de Provinciale weg bij elkaar komen fietsen we onder de brug door. Na 50 meter gaan we linksaf het bospad in. Hier zetten we de fietsen neer. We wandelen het kleine bospaadje van Staatsbosbeheer in, welke Abelstok genoemd wordt. Aan het einde van dit paadje gaan we rechts af. We wandelen nu rechtdoor over dit bospad in Zuid Westelijke richting en horen veel vogels kwetteren.

We wandelen rechtdoor de brug over en steken meteen daarna de Provinciale weg over (voorzichtig, want hier wordt hard gereden). We wandelen het kleine bospaadje van Staatsbosbeheer in, welke Abelstok genoemd wordt. We wandelen rechtdoor over dit bospad en horen veel vogels kwetteren. Het pad loopt door een haag van fluitenkruid en gaat over in een brede vergraste boerenlaan, welke uitkomt op een betonnen weg in de vorm van een cirkel vlakbij een paar boerderijen.

We zijn aangekomen bij de wierde van Klein Maarslag. U ziet hier een klein kerkhofje, met een groot smeedijzeren hek ervoor. Het hek is waarschijnlijk afgesloten; u kunt echter door de doorgang naast het hek op het kerkhofje komen. U ziet hier vele oude grafstenen; de contouren van de kerk die hier eens gestaan heeft zijn aangegeven met stenen. De kerk van Klein Maarslag werd afgebroken in 1812.

We wandelen het betonpad af, totdat we bij een knik in de weg aankomen. We wandelen vanaf dit punt over het vergraste boerenpad tussen twee akkers in zuidelijke richting. Dit pad bevindt zich aan de rechterkant van de betonweg; we nemen het meest rechtse pad. Na ongeveer een kilometer gewandeld te hebben zien we aan de linkerkant, oostwaarts, een boerenpad dat rechtstreeks naar Groot Maarslag loopt. Dit is een pad, welke aan de linkerkant van een rietkraag ligt en die uitkomt bij twee boerderijen. Als we geluk hebben, komen we hier een paar reeën tegen.

We lopen nu richting Groot Maarslag. De wierde van Groot Maarslag ligt op een oeverwal van de voormalige rivier De Hunze. De wierde dateert van rond de jaartelling en beslaat ongeveer 10 ha. Het is in de loop der tijd met 3 meter opgehoogd. Als we bij de boerderijen van Groot Maarslag aankomen, nemen we het graspad, dat naar de rechter boerderij loopt. We steken de verharde weg van Groot Maarslag over en lopen over het smalle pad rechtdoor.

Dit pad is de oude ossengang rond het dorp. Over dit pad brachten de vroegere bewoners van Groot Maarslag hun vee naar de weiden rondom de wierde. De wandeling over deze rondweg kan 's zomers een romantische aangelegenheid zijn, doordat het pad aan beide zijden begroeid is met struiken. Als we weer bij de verharde weg aangekomen zijn, gaan we eerst even linksaf. Daarna nemen we het eerste pad naar rechts. Dit pad heet het Lijkenlaantje. Vroeger werden over dit laantje de doden naar het kerkhofje van Klein Maarslag gedragen. Het laantje eindigt bij de betonnen weg, waar we linksaf gaan en dezelfde weg terugwandelen naar de plek waar de fietsen staan.

We stappen weer op de fiets en rijden richting Mensingeweer, alwaar we de Provinciale Weg oversteken en rechtsaf gaan richting Schouwerzijl. We fietsen over de Schouwerzijlsterweg (weer) langs Groot Maarslag. In Schouwerzijl gaan we bij de driesprong linksaf, richting Winsum. We fietsen nu over de dijk. Bij Schaphalsterzijl gaan we rechtsaf de doodlopende weg in.

We fietsen linksaf over de oude sluis van Schaphalsterzijl, een complex van drie sluizen met ranke brugleuningen, sluiseilanden, gemetselde sluismuren, schuiven, deuren, balken en lieren. De sluis aan de zuidkant was oorspronkelijk een duiker; het was in 1459 een houten, vierkante pijp onder de dijk door, met een klep ervoor. In 1635 werd er een sluisje bijgebouwd, Winsumerzijl genaamd. Door deze sluis voeren twee keer per dag kleine bootjes. De houten Schaphalsterzijl werd in 1733 vervangen door een stenen sluis, omdat de houten sluis lek was. In 1890 werd er een derde, bredere sluis aangelegd. Deze werd de Nieuwe Sluis genoemd.

Dit sluizencomplex is op de monumentenlijst gezet; het ligt er nog hetzelfde bij als in de 17e eeuw. Bij deze sluizen staan een vierkant robuust huis, met luiken en een grote schuur. De sluiswachter ging vroeger naar de sluis om met een klompje geld te beuren van de schepen die er langs kwamen. Zo'n 100 jaar geleden stroomde hier nog zout water; de uiterwaarden zijn hoger opgeslibd dan het land achter de dijken. Het is hier heerlijk stil. De schapen grazen vredig en we horen hier alleen de wind in het riet en in de wilgen.

Voor de dijkcoupure gaan we linksaf het betonpad op. Als u geluk heeft ziet u in dit gebied het paars van de facelia en het geel van de koolzaad. We blijven dit pad volgen en steken de Schilligehamsterweg over. In dit gebied zijn veel weidevogels te vinden, zoals de tureluur, de kievit en de grutto. We komen op de Garnwerderweg uit, alwaar we linksaf (rechtdoor) gaan. We fietsen Winsum binnen. Bij de kruising gaan we linksaf. We blijven over de parallelweg fietsen. We fietsen over de brug en gaan voor de rotonde linksaf. We steken de weg over en gaan meteen weer linksaf. Deze weg voert langs de noordzijde van het Winsumerdiep.

We fietsen langs de haven van Winsum met zijn vele kanoërs. Over de brug gaan we rechtsaf richting Mensingeweer. We fietsen langs het Loopdiep, welke achter het gehucht Maarhuizen langsloopt. Maarhuizen was een kleine wierde, waarop nog twee boerderijen en een kerkhof liggen. We komen uit in Mensingeweer, alwaar we de Provinciale Weg oversteken en over het fietspad langs het water en de molen verder fietsen. Deze koren- en pelmolen stamt uit 1855 en heet Hollands Welvaart.

Bij de brug gaan we rechtsaf richting Eenrum. Voor het bordje Eenrum gaan we rechtsaf de Matenesserweg in. Deze weg is genoemd naar borg Matenesse, die in 1820 werd afgebroken. We rijden het gehucht Ernstheem binnen en gaan bij het Ernstheemsterpad linksaf. We fietsen nu een prachtige route door het Eenrumerbos. We komen uit op de Lage Weg, alwaar we linksaf gaan. We blijven de weg rechtdoor volgen. Bij de kerk gaan we rechtsaf. Daarna meteen weer rechts. Bij Hotel De Kromme Raake links en bij Sara's Pannenkoeken rechtsaf. We zijn nu weer terug bij de molen, waar deze fiets- en wandeltocht begon.