FIETSTOCHT EN/OF WANDELTOCHT(EN) VANUIT GARNWERD
Ca. 2 x 10 km of 20 km
Het is aan te raden om bij deze wandel en/of fietstocht de "kaart voor vakantie en vrije tijd no. 1" van de ANWB/Falk te gebruiken, of een andere gedetailleerde kaart van de omgeving.
Onderstaande route kan gebruikt worden voor twee afzonderlijke fiets- of wandeltochten, of als één totale tocht. In de route wordt gesproken over een fietstocht, om het simpel te houden.
De route begint bij Molen De Meeuw (1841) in Garnwerd. Als u op de website www.op-stap-trips.nl kijkt, kunt u meer lezen over dit dorpje. We fietsen over de brug over het Reitdiep oostwaarts. Garnwerd dateert uit de 17e eeuw en ligt aan het Reitdiep. Het is gesticht toen de slingerende loop van het riviertje De Raken door het graven van een kanaal werd afgesneden. Het dorp lag eerst 200 meter van het Reitdiep, doch het is in de richting van het water gegroeid, omdat het kanaal werk en handel bood. Het Reitdiep werd gegraven om de reis van de stad Groningen naar de Lauwerszee te verkorten. Het Reitdiep werd dan ook een belangrijke vaarverbinding met de stad Groningen.
We gaan bij de bocht rechtsaf het fietspad op. Aan het einde van het fietspad gaan we rechtsaf het betonpad op. Bij de Margriethoeve gaan we rechtsaf het fietspad op. We fietsen over het bruggetje en hebben vanaf de picknickplaats een schitterend uitzicht over het Reitdiep. Op dit punt komt de Wetsingermaar uit in het Reitdiep. We fietsen tussen de dijk, waar schapen op grazen, en het Reitdiep door langs de Wetsingersluis.
We blijven dit fietspad volgen totdat we in Hekkum aankomen, alwaar we rechtsaf gaan over de verharde weg. Bij de Wierumerschouwsterweg aangekomen gaan we rechtsaf richting Wierumerschouw. Wierumerschouw is een klein gehucht, gebouwd rond de smalle brug over het Reitdiep, welke gebouwd werd in 1850. U kunt hier kano's huren en een versnapering nemen.
We fietsen over de brug en gaan rechtsaf richting Oostum. Dit is een doodlopende weg, welke alleen voor fietsers toegankelijk is en welke zich bevindt tussen de Scholleweg en de Wierumerschouwsterweg. Aan het eind van het fietspad gaan we rechtsaf. We fietsen de wierde op naar het kerkje van Oostum. Dit middeleeuwse kerkje is al vaak bezongen, geschilderd en gefotografeerd. U ziet wel waarom. Het dak van de kerk heeft nog oude holle en bolle dakpannen, die 'monniken' en 'nonnen' worden genoemd. Het kerkje stamt uit de 13e eeuw en heeft een zadeldaktoren uit de 14e eeuw. De wierde van Oostum is in het begin van de vorige eeuw bijna helemaal afgegraven. Het bestaat alleen nog uit een kerk, een paar huizen en boerderijen.
We rijden rechtdoor door het open landschap naar het gehucht Krassum. Hier staat een groepje boerderijen langs de kronkelige weg. De wierde van Krassum is in 1886 afgegraven. Wekelijks voeren dertig schepen met de aarde van de wierde naar Drenthe en het zuidelijke deel van het Westerkwartier. De wierde is tot onder het maaiveld afgegraven. Alleen op de plekken waar boerderijen staan is de wierde in tact gebleven.
Aangekomen in Garnwerd, nemen we meteen de eerste weg links. Aan het einde van deze weg gaan we linksaf.
Mocht u deze fietstocht willen beëindigen, dan raden we aan om rechtsaf te gaan en terug te fietsen naar de molen.
We fietsen voor de middeleeuwse kerk langs het dorp uit. Bij de Antumerweg gaan we rechtsaf richting Aduarderzijl. We fietsen door het gehucht Antum naar de monumentale sluizen van Aduarderzijl. Als we de dijk bij de sluizen opklimmen, zien we aan de andere kant het punt waar het Aduarderdiep uitmondt in het Reitdiep. Het Aduarderdiep is rond 1400 gegraven door monniken van het klooster in Aduard. Bij de monding van het diep werd een houten sluis gebouwd. De bebouwing die rond de sluis ontstond groeide uit tot Aduarderzijl.
De sluis was strategisch erg belangrijk, want het was één van de schansen van Groningen. Er heeft in 1593 een bloedige veldslag plaatsgevonden tussen de Staatse troepen van Maurits en de Spanjaarden. Ook Bommen Berend (de bisschop van Munster) sloeg bij deze sluizen in 1672 op de vlucht. De houten sluis werd in 1686 verwoest door de Martinusvloed. De huidige sluizen van Aduarderzijl dateren uit 1706 en 1876. In het vroegere waarhuis van Aduarderzijl bevindt zich in de voorgevel een zonnewijzer uit 1706.
Aangekomen bij de driesprong gaan we rechtsaf richting Ezinge. Mocht u iets willen drinken of eten, dan zou u even rechtdoor kunnen fietsen naar De Zijlsterhoeve. We fietsen nu over de Middagsterweg, richting het dorp Allersma. Aan onze rechterhand zien we de Allersmaborg liggen. Deze borg dateert uit de 18e eeuw en is genoemd naar Duurt Allersma, die in de 15e eeuw zijlrechter van Aduarderzijl en rechter in Ezinge was. Bij de klapbrug voor de borg staat een 200 jaar oude duiventil. In de boomsingels rond de borg bevinden zich veel roeken en kraaien, die zich veelvuldig laten horen. Ook de nachtegaal, fitis en tuinfluiter broeden in de struiken rond de borg. In het vroege voorjaar kunt u hier veel bloeiende winterakoniet vinden.
We fietsen Ezinge binnen. Ezinge is bekend geworden van het afgraven van de wierde in de jaren 30. In de wierde van Ezinge bevonden zich namelijk resten van afval, huizen, hout en weefsels, welke goed bewaard waren gebleven door de zuurstofvrije conservering. Hieruit heeft men de geschiedenis van de wierdebewoners in dit gebied af kunnen leiden. Als u op de website www.op-stap-trips.nl kijkt, kunt u meer lezen over dit dorpje.
We gaan bij de Rabobank linksaf, waarna we meteen weer linksaf gaan over de brug. Na de brug gaan we weer links. We fietsen langs het Oldehoofsche Kanaal richting Feerwerd. De rolpalen langs dit kanaal herinneren aan de geschiedenis van de trekschuit; langs de palen schuurde de jaaglijn om de trekschuit beter te laten laveren. De wierde van Feerwerd ligt 2,6 meter boven NAP. We rijden door het dorp en zien molen Joeswerd uit 1855 en een kerk die stamt uit de 13e eeuw. We fietsen/wandelen over de Torensmaweg weer naar de molen van Garnwerd.